Hongarije (Hongaars: Magyarország) is een land in Midden-Europa, van noord naar
zuid doorsneden door de Donau en begrensd door Oostenrijk in het westen,
Slowakije in het noorden, Oekraďne in het noordoosten, Roemenië in het oosten en
Servië en Montenegro, Kroatië en Slovenië in het zuiden. De hoofdstad van het
land is Boedapest. Hongarije wordt doorkruist door twee grote rivieren: de Donau
en de Tisza.

Geschiedenis
Zie voor het hoofdartikel over dit onderwerp Geschiedenis van Hongarije,
De voorouders van de Hongaren (eigen naam Magyaren) waren een ruitervolk dat
tegen het einde van het eerste millennium onder de leiding van Árpád vanuit de
Euraziatische steppes Europa binnenviel. Toen zij uiteindelijk tot staan
gebracht werden (955, slag van Lechfeld) vestigden zij zich permanent in de
Donau-vlakte.
In het jaar 1000 ontstond de christelijke staat Hongarije, met de kroning van
Stefanus de Heilige, de eerste Christelijke koning, en de erkenning van de paus
die de koningskroon schonk.
In de daaropvolgende 250 jaar werd de geschiedenis van Hongarije gekenmerkt door
een machtsspel zowel met de omringende machten (Polen, het Heilige Roomse Rijk)
als intern tussen koning en adel. Dit laatste leidde tot het Gouden Edict (Aranybulla)
van 1222 dat de rechten van koning en adel vastlegde. Hieronder was het recht op
ongehoorzaamheid aan de koning onder bepaalde omstandigheden.

De invasie van de Mongolen in 1241 brengt het land tot op de rand van de
afgrond. Het Hongaarse leger onder koning Bela IV wordt vernietigd bij de slag
van Muhi en de bevolking wordt gedecimeerd. Het Mongoolse leger trekt zich
echter terug uit Europa na het overlijden van de Groot Khan (Ögedei) van de
Mongolen om een nieuwe heerser te kiezen. Hierna laat Bela langs de oostgrens
fortificaties aanleggen die in de daaropvolgende eeuwen van groot nut zullen
blijken.
Vanaf het einde van de 14e eeuw komt Hongarije in conflict met het Ottomaanse
Rijk dat oprukt naar het Westen. Na een periode van 150 jaar strijd en gewapende
vrede (met opmerkelijke episodes zoals het beleg van Eger en de verdediging van
Kőszeg) wordt uiteindelijk in 1541 Boedapest ingenomen door de Turken. Het land
wordt in drieën gedeeld: de Oostenrijkse Habsburgers annexeren het westen, het
midden komt rechtstreeks onder Turks bewind te staan en ten oosten van de rivier
de Tisza ontstaat het vorstendom Transsylvanië.
Na het afslaan van de aanval op Wenen (1683) veroveren de Habsburgers heel
Hongarije op de Turken. De Hongaren komen onder de leiding van Ferenc Rákóczi in
opstand tegen de Habsburgse overheersing, maar deze opstand wordt in 1711
neergeslagen.
In 1867 wordt Hongarije een gelijkwaardig deel van de Dubbelmonarchie
Oostenrijk-Hongarije in de Ausgleich. Deze duurt voort tot het einde van de
Eerste Wereldoorlog wanneer Hongarije onder Mihály Károlyi zich tot een
onafhankelijke republiek verklaart (16 november 1918). De Eerste Wereldoorlog
wordt afgesloten met het verdrag van Trianon, waarbij Hongarije twee derde van
haar grondgebied en een derde van haar Magyaarse bevolking verliest. Vooral in
Roemenië leeft vanaf dat moment een grote Hongaarse minderheid. Na een
machtsstrijd tussen communisten (roden) en contra-revolutionairen (witten) komt
de witte admiraal Miklós Horthy als regent aan de macht.
Een combinatie van factoren, waaronder publieke en politieke onvrede over het
Trianon-verdrag, een in 1938 gesloten alliantie met Nazi-Duitsland en een
politieke afkeer van het communisme leiden ertoe dat Hongarije in de Tweede
Wereldoorlog betrokken raakte als bondgenoot van het Derde Rijk. In 1941
verklaart Hongarije de Sovjet-Unie de oorlog.
Als de Hongaren geheime vredesbesprekingen houden met de Westelijke geallieerden
laat Hitler in maart 1944 het land bezetten. Hongaarse joden worden op grote
schaal gedeporteerd; Het Rode Leger valt Hongarije binnen en op 4 april 1945 is
de verovering voltooid.
Vanaf 1949 tot de neergang van de Sovjet-Unie zou Hongarije een Volksrepubliek
blijven, ondanks een volksopstand in 1956. Deze werd met harde hand onderdrukt
door het Rode Leger en de Hongaarse premier, Imre Nagy, werd ter dood
veroordeeld.
In 1989 verlieten de Sovjettroepen het land. De eerste vrije verkiezingen werden
gehouden in 1990. Op 1 mei 2004 trad Hongarije toe tot de Europese Unie.

Geografie
Het landschap van Hongarije wordt gedomineerd door de vlaktes van het Karpatisch
Basin, dat ingeklemd ligt tussen de karpaten in het noord-oosten en de Alpen in
het westen. In het noorden langs de grens met Slowakije liggen heuvels en bergen
die de aanzet vormen van de Karpaten.
Het land wordt in tweeën gedeeld door de belangrijkste rivier, de Donau. Andere
grote rivieren zijn de Tisza en de Dráva. Het Balatonmeer, het grootste meer van
Europa, is gelegen in West-Hongarije.

Provincies
Hongarije bestaat uit acht provincies:
Borsod-Abaúj-Zemplén,
Comitaat,
Győr-Moson-Sopron,
Máramaros,
Szabolcs-Szatmár-Bereg,
Tolna,
Vas (comitaat),
Zala (comitaat),
Steden
grote steden:,
Boedapest 1.811.500 inwoners,
Debrecen (203.600 inwoners),
Miskolc (172.400),
Szeged (158.200),
Pécs (157.300),
Enkele plaatsen in Hongarije zijn:
Héviz,
Soltvadkert,
Geografische statistieken
omtrek landgrenzen: 2.217 km,
grootste rivieren: Donau (Hongaars: Duna, 417 km in Hongarije) en Tisza (584 km
in Hongarije),
grootste meer: Balatonmeer, 596 km˛,
hoogste punt: Kékes in het Mátragebergte, 1014 m.,
laagste punt: Gyálarét, bij de stad Szeged, 78 m.,
Demografie
Bevolking
Hongarije heeft ruim 10 miljoen inwoners, waarvan het merendeel (96,6%) etnische
Hongaren. Ook zijn er verschillende groepen etnische minderheden, met name
Duitsers, Zigeuners, Kroaten, Slovaken, Roemenen, Bulgaren, Grieken, Polen,
Armenen, Roethenen, Serviërs, Oekraďners en Slovenen.
Taal
Het Hongaars (Magyar) is de officiële taal van Hongarije.
Religie
De Hongaarse Gereformeerde Kerk is de grootste in Hongarije.
Bestuurlijke indeling
Hongarije is opgedeeld in 19 comitaten (megyék), 20 stadscomitaten*, en de
hoofdstad**:
Bács-Kiskun, Baranya, Békés, Békéscsaba*, Borsod-Abaúj-Zemplén, Boedapest**,
Csongrád, Debrecen*, Dunaújváros*, Eger*, Fejér, Győr*, Győr-Moson-Sopron,
Hajdú-Bihar, Heves, Hódmezővásárhely*, Jász-Nagykun-Szolnok, Kaposvár*,
Kecskemét*, Komárom-Esztergom, Miskolc*, Nagykanizsa*, Nógrád, Nyíregyháza*,
Pécs*, Pest, Somogy, Sopron*, Szabolcs-Szatmár-Bereg, Szeged*, Székesfehérvár*,
Szolnok*, Szombathely*, Tatabánya*, Tolna, Vas, Veszprém, Veszprém*, Zala,
Zalaegerszeg*,
Cultuur

Musea
Bezienswaardigheden
Balatonmeer,
Natuur
Nationale Parken
Er zijn diverse nationale parken in Hongarije. Hongarije telt 4 grote nationale
parken, en 28 beschermde natuurgebieden en natuurreservaten.
Het grootste is het Nationaal Park Hortobágy. Ten zuiden van de hoofdstad ligt
het Nationaal Park Kiskunság.
Economie
Sinds de val van de Sovjet-Unie heeft Hongarije de overstap gemaakt naar een
vrije markt economie. Ondanks het door grote landbouw-arealen gedomineerde
landschap maakt de landbouw slechts een klein deel uit van de economie.
De dienstensector is verantwoordelijk voor ongeveer 60% van het BNP, en de
industrie voor ongeveer 30%. Hoewel het Bruto Nationaal Product toeneemt, zorgt
een relatief hoge inflatie ervoor dat het reële inkomen van de bevolking
afneemt.
Bruto Nationaal Produkt
Totaal: $149.3 miljard (2004),
Reëel groeicijfer: ca. -1.9% (2005),
Per hoofd van de bevolking: koopkracht - $13,600 (2005),
Per economische sector:,
Land- en tuinbouw: 3,3%,
Industrie: 32,5%,
Dienstensector: 64,2% (2000),
Import:
$47.16 miljard (2005),
Export:
$43.37 miljard (2005),
Buitenlandse schuld:
$56,88 miljard (2005),
Munteenheid
De munteenheid in Hongarije is de forint.

Politiek
Overheid
Staatsinrichting
De Republiek Hongarije is een parlementaire democratie. Het staatshoofd wordt
iedere vijf jaar gekozen door het parlement. Hij nomineert de regeringsleider,
die daarna door het parlement verkozen kan worden. De eerste minister formeert
het kabinet. Het huidige staatshoofd is president László Sólyom (sinds midden
2005). De regeringsleider is Ferenc Gyurcsány (sinds 2004). Parlementsleden
worden voor een periode van vier jaar gekozen door de bevolking.
Politieke Partijen
Hongaarse Socialistische Partij of MSZP (István Hiller, partijleider),
Hongaarse Burger Unie of FIDESZ (Viktor Orbán, partijleider),
Alliantie van Vrije Democraten of SZDSZ (Gábor Kuncze, partijleider),
Hongaars Democratisch Forum of MDF (Ibolya Dávid, partijleider),
Verkeer en vervoer
Luchthaven
O.a. in Budapest Budapest Ferihegy Airport.
Eten en drinken
Typisch Hongaarse gerechten zijn:
goulash,
Beroemde Hongaren
Oszkár Asbóth, uitvinder,
Donát Bánki, uitvinder,
Béla Bartók, componist,
Zsolt Baumgartner, autocoureur,
Ladislo Bíró, uitvinder,
János Bolyai, wiskundige,
Tamás Darnyi, zwemmer,
Ferenc Deák, politicus,
Krisztina Egerszegi, zwemster,
Lóránt Eötvös, wiskundige,
Pál Erdős, wiskundige,
Ferenc Erkel, opera-componist,
Zsa Zsa Gábor, actrice,
Alfréd Hajós, zwemmer,
Gyula Horn, politicus,
Miklós Horthy, politicus,
Mór Jókai, schrijver,
Imre Kertész, schrijver,
Sándor Kocsis, voetballer,
Zoltán Kodály, componist,
György Konrád, schrijver,
Lajos Kossuth, politicus,
Agota Kristof, schrijfster,
György Ligeti, componist,
Ferenc (Franz) Liszt, componist,
Sándor Márai, schrijver,
Pál Szinyei Merse, schilder en politicus,
József Mindszenty, kardinaal,
Péter Nádas, schrijver,
Imre Nagy, politicus,
János Lajos Margittai Neumann, wiskundige,
Ferenc Puskas, voetballer,
Ernő Rubik, wiskundige,
Márta Sebestyén, zangeres,
Ignác Semmelweis, arts,
Viktor Vasarely, beeldend kunstenaar,
Sándor Wladár, zwemmer,
|